Prawo europejskie

Prawo europejskie dzielimy na pierwotne i wtórne. Pierwotne akty normatywne to wszystkie traktaty. Traktat Paryski powoływał do życie Europejską Wspólnotę Węgla i Stali – obowiązywał w latach 1951-2002. Traktat Rzymski tworzył Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz Euro-Atom, formalnie obowiązuje do dnia dzisiejszego. Natomiast Traktat z Maastricht obowiązuje od 1993 r. i tworzy Unię Europejską w dzisiejszym kształcie.

Na podstawie prawa pierwotnego tworzone jest prawo wtórne. Rozporządzenia są wiążące dla wszystkich państw należących do Wspólnoty. Mogą dotyczyć władzy politycznej lub poszczególnych obywateli. Nie wymagają ratyfikacji ani zatwierdzenia przez krajowe parlamenty, natomiast państwo ma obowiązek usunąć wszystkie akty prawne, niezgodne z rozporządzeniem. Dyrektywy kierowane są do państw, członków Unii i mają charakter wiążący, ale państwo ma pewien okres czasu na wprowadzenie do swego prawodawstwa, dyrektywy. Termin wprowadzenia w życie danej dyrektywy określają przygotowane dla niej przepisy wykonawcze.

Decyzje mają charakter wiążący, ale są skierowane do konkretnych adresatów, mogą to być państwa, osoby prawne i fizyczne. Opinie nie są wiążące. W praktyce jest to ocena działalności poszczególnych instytucji unijnych i współpracy między nimi. Zalecenia są swego rodzaju sugestiami, jak w danej sprawie postępować. Unijni politycy opracowali również Konstytucję Europejską, która miała zmienić porządek prawny Wspólnoty, ale ten akt prawny nie wszedł w życie. Inicjatywa ustawodawcza leży w gestii Komisji Europejskiej, ale akty prawne wydaje Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski. Nad przestrzeganiem prawa unijnego czuwa Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu. Może się do niego zwrócić zarówno państwo, osoba prawna i fizyczna, jeżeli uzna, że przepis prawa wspólnotowego został naruszony.